Debaty sejmoweXIII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie skutków podatkowych art. 230 Kodeksu spółek handlowych dla kontrahentów spółek z ograniczoną odpowiedzialnością

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z przekazaną przy piśmie z dnia 25.01.2002 r., znak: SPS-0202-456/02, interpelacją pana posła Stanisława Steca uprzejmie informuję:    Zgodnie z art. 230 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (DzU nr 94, poz. 1037, ze zm.) rozporządzenie prawem lub zaciągnięcie zobowiązania do świadczenia o wartości dwukrotnie przewyższającej wysokość kapitału zakładowego wymaga uchwały wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej.    Nie jest to jednak jedyny przepis Kodeksu spółek handlowych uzależniający ważność czynności cywilnoprawnej dokonywanej przez spółkę kapitałową od podjęcia odpowiedniej uchwały przez zgromadzenie wspólników. Analogiczne regulacje zawierają bowiem przepisy:    - art. 228 K.s.h., który stanowi m.in., że ˝uchwały wspólników... wymaga:    3) zbycie i wydzierżawienie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części oraz ustanowienie na nich ograniczonego prawa rzeczowego,    4) nabycie i zbycie nieruchomości albo udziału w nieruchomości, jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej˝,    - art. 229 K.s.h., który stanowi, że ˝umowa o nabycie dla spółki nieruchomości albo udziału w nieruchomości lub środków trwałych za cenę przewyższającą jedną czwartą kapitału zakładowego, nie niższą jednak od 50 000 zł, zawarta przez upływem dwóch lat od dnia zarejestrowania spółki, wymaga uchwały wspólników, chyba że umowa ta była przewidziana w umowie spółki˝.    Sankcja niezachowania wymogów, o których mowa wyżej, wynika z art. 17 § 1 K.s.h., zgodnie z którym ˝jeżeli do dokonania czynności prawnej przez spółkę ustawa wymaga uchwały zgromadzenia wspólników albo walnego zgromadzenia bądź rady nadzorczej, czynność prawna dokonana bez wymaganej uchwały jest nieważna˝. § 2 ww. art. 17 K.s.h. łagodzi jednak tę sankcję, gdyż stosownie do tego przepisu ˝zgoda może być wyrażona przed złożeniem oświadczenia przez spółkę albo po jego złożeniu, nie później jednak niż w terminie dwóch miesięcy od dnia złożenia oświadczenia przez spółkę. Potwierdzenie wyrażone po złożeniu oświadczenia ma moc wsteczną od chwili dokonania czynności prawnej˝.    Zatem w zależności od przyjętych przez spółki rozwiązań skutki działania bez wymaganej uchwały wspólników będą się kształtowały odmiennie. Jeżeli bowiem wspólnicy nie dokonają zmian w umowie spółki w kwestii stosowania art. 230 K.s.h., wówczas na dokonanie czynności prawnych wymagana będzie uchwała wspólników.    Zgodnie z § 50 ust. 4 pkt 5 lit. c rozporządzenia ministra finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU nr 109, poz. 1245, ze zm.) w przypadku, gdy wystawiono faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne potwierdzające czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego, faktury te i dokumenty celne nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.    W świetle art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy.    W tym miejscu należy wskazać, że w polskim systemie prawnym funkcjonuje swoboda zawierania umów i kształtowania stosunków cywilnoprawnych w sposób określony przepisami prawa. Organy podatkowe nie mogą więc w tę sferę ingerować, to jednak zgodnie z jednolitą linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego organom tym przysługuje prawo do oceny skutków czynności cywilnoprawnych w zakresie, w jakim czynności te mają wpływ na zobowiązania podatkowe. Organy podatkowe mogą więc kwestionować te czynności cywilnoprawne podatników, które mają na celu uchylanie się od obowiązku podatkowego.    Taka sytuacja nakłada na organy podatkowe obowiązek szczególnie wnikliwego badania stanów faktycznych o charakterze cywilnoprawnym w kontekście konkretnych stanów podatkowoprawnych. Dokonując takiej analizy stanów faktycznych, organy podatkowe zwracają szczególną uwagę na zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie tylko na dosłowne jej brzmienie.    Z wyrazami szacunku    Podsekretarz stanu    Irena Ożóg    Warszawa, dnia 20 lutego 2002 r.