Debaty sejmoweXIII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie wpływu zmniejszenia subwencji oświatowej na sytuację finansową szkół na przykładzie szkoły w Nakle

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację Pani Poseł Anny Sobeckiej (nr SPS-0202-10362/05) z dnia 3 czerwca br. w sprawie wpływu zmniejszenia subwencji oświatowej na sytuację finansową szkół na przykładzie szkoły w Nakle nad Notecią oraz w nawiązaniu do pisma MENiS z dnia 11 marca br. Nr DE-3-BN-0401-5/05 stanowiącego odpowiedź na interpelację Pani Poseł Anny Sobeckiej (nr SPS-0202-9532/05) z dnia 17 lutego br. w sprawie wysokości części oświatowej subwencji ogólnej na 2005 rok, uprzejmie proszę Pana Marszałka o przyjęcie następujących informacji.    Ostateczna kwota części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2005 dla Miasta i Gminy Nakło nad Notecią ustalona została w wysokości 13.621.100 zł. Kwota ta jest niższa od kwoty subwencji oświatowej na rok 2004 o 766.240 zł (tj. o 5,3 %). Należy tu zaznaczyć, że liczba uczniów w szkołach prowadzonych przez Miasto i Gminę Nakło nad Notecią w roku szkolnym 2004/2005 - w porównaniu do roku szkolnego 2003/2004 - zmniejszyła się o 103 uczniów (tj. o 2,4 %) i wynosi 4.096 uczniów. Miasto i Gmina Nakło nad Notecią jest organem prowadzącym dla 10 szkół podstawowych i 6 gimnazjów. Wśród tych szkół znajdują się 4 szkoły, w których liczba uczniów wynosi mniej niż 100 (Szkoła Podstawowa w Trzeciewnicy - 84 uczniów; Szkoła Podstawowa w Olszewce - 97 uczniów; Szkoła Podstawowa w Polichnie - 77 uczniów; Gimnazjum Nr 2 w Potulicach - 67 uczniów i Gimnazjum Nr 6 w Występie - 97 uczniów).    Poza zmniejszeniem się liczby uczniów na wysokość ostatecznej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2005 dla tej jednostki samorządu terytorialnego wpłynęła niewątpliwie zmiana algorytmu podziału subwencji oświatowej - głównie likwidacja wagi dla tzw. biednych gmin, w których dochód na 1 mieszkańca stanowił nie więcej niż 92% średniego dochodu na mieszkańca w kraju, liczonego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych dla celów obliczenia części wyrównawczej subwencji ogólnej oraz wagi dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjów prowadzonych przez gminy, i położonych na terenach wiejskich lub w miastach do 5.000 mieszkańców, na dofinansowanie organizacji zajęć pozalekcyjnych. Łącznie w roku 2004 z tytułu zastosowania tych wag w naliczeniu subwencji oświatowej dla Miasta i Gminy Nakło nad Notecią uwzględniona została kwota 564.943 zł.    Pani Poseł Anna Sobecka nie wskazała nazwy szkoły, której sytuację finansową poruszyła w swojej interpelacji. Jednak o podziale środków subwencyjnych na poszczególne szkoły i placówki oświatowe decyduje organ prowadzący, a więc w tym przypadku Miasto i Gmina Nakło nad Notecią. Natomiast obowiązujące przepisy zawarte w ustawie - Karta nauczyciela w zakresie kształtowania środków na wynagrodzenia nauczycieli nie stawiają przed organami prowadzącymi szkoły i placówki oświatowe żadnych ograniczeń w tej materii, poza koniecznością realizacji przepisów i zbilansowania wydatków w swoim budżecie. Środki niezbędne na wynagrodzenia nauczycieli, pracowników administracji i obsługi zagwarantowane są w dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Część oświatowa subwencji ogólnej jest jednym ze źródeł tych dochodów, zatem w sytuacji niewystarczającego poziomu jej wysokości jednostki samorządu terytorialnego są zobowiązane do uzupełnienia niedoboru np. ze środków własnych. Należy zauważyć, że środki na wynagrodzenia nauczycieli i pozostałych pracowników oświaty są planowane, zabezpieczane i wyodrębniane w budżecie danej jednostki samorządu terytorialnego, zatem samorządy lokalne już na etapie konstruowania budżetu muszą zabezpieczyć w nim wszystkie konieczne i przewidziane ustawowo wydatki. Oznacza to jednak przede wszystkim, iż sposób określenia wysokości dodatków dla nauczycieli w drodze uchwały organu stanowiącego danej JST może stanowić skutek finansowy dla budżetu tej jednostki samorządu terytorialnego, nie może natomiast stanowić skutków finansowych dla budżetu państwa, bowiem zagrażałoby to jego stabilności. Do kompetencji organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego należy też ustalanie sieci szkolnej i jej ciągła - w miarę zmieniających się warunków (np. malejąca liczba uczniów) - racjonalizacja, która może przynieść wymierne oszczędności.    Ostateczne kwoty subwencji oświatowej ustalone dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego mogą być zwiększone jedynie ze środków rezerwy ustawowej, która w roku 2005 wynosi 0,6% kwoty części oświatowej subwencji ogólnej. Podział rezerwy subwencji oświatowej dokonywany jest wyłącznie w oparciu o kryteria jej rozdysponowania, które zostały przyjęte przez Komisję Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego na posiedzeniu plenarnym w dniu 30 marca br. O kryteriach podziału ww. rezerwy Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu poinformowało wszystkie jednostki samorządu terytorialnego pismem z dnia 31 marca br. Nr DE-3-339/18/05. Ponadto kryteria te zostały zamieszczone na stronie internetowej Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu (www.menis.gov.pl).    Przedstawiając powyższe, jednocześnie uprzejmie informuję Pana Marszałka, że wśród tytułów kryteriów podziału 0,6% rezerwy nie zostało uwzględnione zwiększenie wysokości naliczonych na rok 2005 kwot subwencji oświatowej dla samorządów, które zanotowały największe ubytki subwencji w stosunku do roku 2004. Natomiast przez niektóre korporacje samorządowe postulowana jest propozycja podziału ewentualnej rezerwy celowej utworzonej na podstawie art. 48 ustawy budżetowej na rok 2005 w sposób, który pozwoli na złagodzenie różnic pomiędzy wstępną a ostateczną kwotą subwencji oświatowej na rok 2005 w tych jednostkach samorządu terytorialnego, w których kwoty subwencji oświatowej na rok 2005 są niższe od kwot ubiegłorocznych.    Z wyrazami szacunku    Podsekretarz stanu    Anna Radziwiłł    Warszawa, dnia 8 lipca 2005 r.