Debaty sejmoweXIII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie Banku Ochrony Środowiska

   Szanowny Panie Marszałku! Na ręce pana marszałka przekazuję odpowiedź na interpelację posłanki pani Barbary Imiołczyk oraz posłów: panów Stanisława Kracika i Kazimierza Szczygielskiego (pismo znak: Int-T/ib206i.doc z dnia 6 grudnia 2000 r.) w sprawie objęcia akcji Banku Ochrony Środowiska przez szwedzki bank Skandinaviska Enskilda Banken AB.    Odpowiedź została przygotowana z wykorzystaniem informacji przekazanych przez ministra finansów.    Ustosunkowując się do kwestii podniesionej w pkt. 1 interpelacji, dotyczącej potrzeby istnienia wyspecjalizowanego banku, obsługującego publiczne środki przeznaczone na ochronę środowiska, pragnę podkreślić, że resort środowiska przywiązuje duże znaczenie do funkcjonowania wyspecjalizowanej instytucji finansowej obsługującej publiczne środki przeznaczone na ochronę środowiska. Tę rolę pełni Bank Ochrony Środowiska SA (BOŚ SA) a jego proekologiczna misja, wyróżniająca go spośród innych przedsiębiorstw bankowych, określona jest w § 4 pkt 3 jego statutu:    ˝Bank w swej działalności wspiera w szczególności przedsięwzięcia związane z ochroną środowiska naturalnego, zwłaszcza w zakresie:    1) ochrony powietrza, wody, powierzchni ziemi, lasów i zasobów naturalnych;    2) przedsięwzięć związanych ze składowaniem i gospodarczym wykorzystaniem produktów odpadowych;    3) rozwoju produkcji i usług służących ochronie środowiska oraz inicjatyw podejmowanych na rzecz ekologii˝.    Należy w tym miejscu podkreślić, że misja ta jest realizowana zarówno ze środków BOŚ SA pozyskanych na rynku bankowym, jak i poprzez obsługę środków publicznych przeznaczonych na ochronę środowiska.    Zgodnie z zasadami gospodarki rynkowej o istnieniu podmiotu gospodarczego przesądza jednak rynek. Wobec nasilającej się konkurencji również BOŚ SA musi sprostać nowym wyzwaniom wiążącym się z funkcjonowaniem w warunkach jednolitego rynku europejskiego. Należy w tym miejscu podkreślić, że dotychczasowa polityka państwa wobec sektora bankowego zmierzała do stworzenia silnego, zróżnicowanego i efektywnego sektora bankowego, który powinien sprawnie realizować funkcje gromadzenia oszczędności i efektywnej ich alokacji, dyscyplinować działalność podmiotów gospodarczych oraz skutecznie konkurować z zagranicznymi instytucjami finansowymi. W latach 90. wiele polskich banków zostało przejętych przez kapitał zagraniczny, a obecność inwestorów zagranicznych w sektorze bankowym w Polsce należy oceniać pozytywnie.    Odnosząc się do pytań postawionych w pkt. 2 interpelacji, uprzejmie informuję, że Skandinaviska Enskilda Banken AB stał się inwestorem BOŚ SA poprzez zakup akcji od Kredyt Banku SA oraz Rolmexu SA po uzyskaniu wymaganych przepisami polskiego prawa zezwoleń. Według stanu na dzień 3 listopada 2000 r. Skandinaviska Enskilda Banken AB wraz z podmiotami zależnymi posiadał 32,1% kapitału akcyjnego BOŚ SA, a zezwolenie Komisji Nadzoru Bankowego upoważnia go wraz z podmiotami zależnymi do wykonywania nie więcej niż 50% głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy BOŚ SA. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jest największym akcjonariuszem posiadającym 44,36% akcji.    Z informacji uzyskanych przez ministra finansów od generalnego inspektora Nadzoru Bankowego pana Wojciecha Kwaśniaka wynika, że Skandinaviska Enskilda Banken AB deklaruje w swoich planach strategicznych zarówno zachowanie wyjątkowego charakteru BOŚ SA, jak i szeroką współpracę z bankiem i jego akcjonariuszami, a zwłaszcza największym - Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz z innymi instytucjami, zgodnie z interesem banku i jego klientów.    Doniesienia prasowe dotyczące starań czy zamierzeń Skandinaviska Enskilda Banken AB w zakresie uzyskania zgody Komisji Nadzoru Bankowego na wykonywanie ponad 50% głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy BOŚ SA nie są znane resortowi środowiska. W bieżących raportach również BOŚ SA jako emitent akcji nie przekazywał takiej informacji do publicznej wiadomości, do czego zobowiązują go przepisy: art. 81 pkt 2 ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi oraz art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo bankowe.    Odpowiadając na kwestię podniesioną w pkt. 3 interpelacji, dotyczącą wycofania przez Lasy Państwowe swoich środków z BOŚ SA, uprzejmie informuję, że zgodnie z wyjaśnieniami przedstawionymi przez pana Konrada Tomaszewskiego, dyrektora generalnego Lasów Państwowych, przedsiębiorstwo to jest wprawdzie zainteresowane ograniczeniem swojego udziału w BOŚ SA w drodze sprzedaży części akcji posiadanych w tym banku, co pozwoliłoby na pozyskanie na fundusz leśny istotnych środków finansowych, ale w dniu 28 listopada 2000 r. przedsiębiorstwo to zostało pisemnie zobowiązane do konsultowania i uzgadniania wszelkich kroków dotyczących sprzedaży akcji BOŚ SA z ministrem środowiska. Podyktowane to jest rolą i znaczeniem tego banku w tworzeniu instrumentarium ekonomiczno-finansowego wspomagającego realizację polityki ekologicznej państwa i programu wdrażania norm prawa Unii Europejskiej w dziedzinie ochrony środowiska.    Odpowiadając na pytania 4, 5 i 6 interpelacji dotyczące przyszłej współpracy BOŚ SA z instytucjami z sektora finansów publicznych, przestrzegania prawa przy zlecaniu obsługi funduszy ekologicznych, a w szczególności przepisów ustawy o finansach publicznych i zamówieniach publicznych oraz relacji tego banku z instytucjami finansowymi będącymi jego akcjonariuszami w kontekście przestrzegania zasad konkurencji, pragnę wyjaśnić, że przyjęty przez rząd i skierowany do Sejmu projekt ustawy Prawo ochrony środowiska nie przewiduje zasadniczych zmian w dotychczasowym funkcjonowaniu funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej, przesądzając jednocześnie, że fundusze te są funduszami celowymi w rozumieniu ustawy o finansach publicznych.    Należy tutaj podkreślić, że warunkiem uzyskania przez BOŚ SA publicznych środków do obsługi jest specjalizacja i konkurencyjność oferty zgłoszonej w odpowiednim trybie wynikającym z przepisów ustawy o zamówieniach publicznych.    Zgodnie z informacjami przekazanymi przez pana Kazimierza Kujdę, prezesa Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Narodowy Fundusz, zlecając obsługę środków publicznych przeznaczonych na ochronę środowiska, przestrzegał i przestrzegać będzie przepisów prawa, a w szczególności: ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, ustawy o finansach publicznych oraz ustawy o zamówieniach publicznych.    W oparciu o przepisy ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej stosuje różne formy finansowania ochrony środowiska, w tym również te odnoszące się bezpośrednio do współpracy z bankami w formie:    - realizowania dopłat do kredytów udzielonych przez bank z własnych środków, dzięki którym kredyt dla kredytobiorcy jest niżej oprocentowany niż kredyt komercyjny;    - udzielania kredytów ze środków Narodowego Funduszu za pośrednictwem banku w ramach linii kredytowych na finansowanie drobnych przedsięwzięć;    - udzielania kredytów ze środków Narodowego Funduszu za pośrednictwem banku w ramach konsorcjum z udziałem banku na dofinansowanie przedsięwzięć o dużej skali inwestycji;    - obsługi przez bank preferencyjnie oprocentowanych kredytów udzielanych ze środków Narodowego Funduszu.    Współpraca ta pozwala na zwiększenie grupy odbiorców środków, jak i wykorzystanie tzw. efektu mnożnikowego dla pomnażania środków finansowych kierowanych na zadania proekologiczne oraz na przenoszenie ryzyka związanego z akcją kredytową na wyspecjalizowaną instytucję oraz na optymalizację kosztów zatrudnienia specjalistów dokonujących oceny wniosków składanych przez inwestorów.    Relacje pomiędzy Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jako akcjonariuszem BOŚ SA a samym bankiem odbywają się w ramach określonych Kodeksem handlowym, statutem BOŚ SA oraz ustawą o publicznym obrocie papierami wartościowymi. Uczestnictwo kapitałowe Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w BOŚ SA służy m.in. zabezpieczeniu przed ryzykiem utraty środków finansowych angażowanych w przedsięwzięcia proekologiczne, poprzez utrzymanie kontroli nad działalnością tej instytucji i zagwarantowanie wpływu na przyszłe decyzje strategiczne.    Od momentu wejścia w życie ustawy o zamówieniach publicznych Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wydatkuje lub powierza w zarządzanie swoje środki, stosując przetargi zgodnie z procedurami określonymi w tej ustawie. Aktualnie przygotowywana jest dokumentacja niezbędna do ogłoszenia przetargu na obsługę bankową linii kredytowych ze środków powierzonych. Decyzją prezesa Urzędu Zamówień Publicznych umowa na obsługę tych środków będzie mogła być zawarta na okres 6 lat.    Pozwalam sobie wyrazić nadzieję, że powyższe wyjaśnienia przyczynią się do rozwiania wątpliwości zawartych w interpelacji.    Z poważaniem    Sekretarz stanu    Maciej Rudnicki    Warszawa, dnia 5 stycznia 2001 r.