Debaty sejmoweXIII Kadencja

Interpelacja w sprawie nowelizacji ustawy Ordynacja podatkowa

   Dla każdego obywatela niezmiernie ważną sprawą jest wysokość podatków, jakie musi płacić, ale również sprawa jasności i rzetelności przepisów, w oparciu o które kształtują się ich zobowiązania podatkowe. Nieprawidłowości w dotychczasowej praktyce postępowania w sprawach podatkowych, ukształtowanej po wprowadzeniu Ordynacji podatkowej, pozwoliły już na identyfikację większości koniecznych i pilnych zmian. Jednym z najczęściej krytykowanych i najbardziej dokuczliwych dla podatników - obywateli rozwiązań jest wprowadzony Ordynacją podatkową przepis jej art. 140 pozwalający na praktyczne zawieszenie wszczętego postępowania na dowolny w praktyce okres, gdyż terminy na załatwienie sprawy, jakie wprowadza przepis art. 139 Ordynacji podatkowej, nie mają wtedy zastosowania. Przepisy te, zwłaszcza w ostatnim okresie, są nagminnie nadużywane, powodując istotne dolegliwości dla podatników. Szczególnie dolegliwa staje się taka praktyka w postępowaniu odwoławczym przed II instancją, kiedy odwołanie nie wstrzymuje wykonania decyzji, a przychylenie się do ewentualnej prośby podatnika o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji - leżąc w sferze uznania urzędu, należy do rzadkości. Obowiązujące obecnie przepisy i stosowana przez organy skarbowe praktyka powodują, że kontrola skarbowa nie zawsze przecież trafnych decyzji administracyjnych staje się iluzoryczna. Z jednej strony prawo mające stać na straży interesu państwa zapewnia egzekucję nawet błędnych decyzji, niekorzystnych dla podatników, z drugiej uniemożliwia obywatelom skuteczną, gwarantowaną konstytucyjnie ochronę sądową. Obecnie nie należy do rzadkości sytuacja, w której wszczęte postępowanie podatkowe przez organ skarbowy zawiesza się lub zawiadamia się podatnika o niezałatwieniu sprawy w terminie z różnych przyczyn - coraz częściej z powodu nawału spraw - przy czym nowy termin, jeżeli jest nawet ustalony, to tak odległy, że budzi wątpliwości co do sprawności działania aparatu skarbowego w ogóle. Praktyką urzędów skarbowych stało się też zawiadamianie podatnika o niezałatwieniu sprawy w terminie oraz ustalenie nowego terminu dopiero wtedy, gdy faktycznie urząd zakończy postępowanie i może jednoznacznie określić termin zakończenia postępowania. W praktyce takiej nikt nie zwraca uwagi na dyspozycję przepisu art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej. Wydaje się celowa - do czasu nowelizacji w tym zakresie Ordynacji podatkowej lub ewentualnego przywrócenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego lub unormowania postępowania w sprawach podatkowych - pilna interwencja ministra finansów mogąca przynajmniej w części zmniejszyć występujące nieprawidłowości. Możliwość takiego działania ministra finansów stwarzają zarówno przepisy art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych, jak i przepis art. 14 Ordynacji podatkowej. Przy pracach nad nowelizacją obecnego brzmienia Ordynacji podatkowej należałoby rozważyć możliwość dodania do treści § 1 art. 140 nowego zdania w brzmieniu: ˝Nowy termin załatwienia sprawy nie może powodować przedłużenia jej załatwiania o okres dłuższy niż 3 miesiące˝.    Biorąc powyższe pod uwagę, proszę o odpowiedź na pytanie: Czy Ministerstwo Finansów zamierza podjąć działania we wskazanym w interpelacji kierunku celem wyeliminowania występujących nieprawidłowości?    Z poważaniem    Poseł Andrzej Słomski    Kielce, dnia 30 września 1999 r.