Debaty sejmoweXIII Kadencja

Interpelacja w sprawie wypłaty świadczeń dla osób, które uzyskały uprawnienia kombatanckie po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r.

   Szanowny Panie Ministrze! Na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r. (SK 4/02) z dniem 29 kwietnia 2003 r. utracił moc art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Przepis ten stanowił, iż termin do składania przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce wniosków o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4 ustawy upływa dnia 31 grudnia 1998 r. To uregulowanie prawne zostało uznane przez Trybunał za niezgodne z konstytucyjnymi wartościami wyrażonymi w zasadzie zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasadzie równości. Koniecznie trzeba jednak zauważyć, iż uchylony przez Trybunał Konstytucyjny przepis stanowił w okresie 1999-2003 podstawę do wydawania przez kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzji odmawiających przyznania uprawnień kombatanckich osobom, które złożyły wnioski o ich nadanie po 31 grudnia 1998 r. Dopiero wyrok Trybunału Konstytucyjnego umożliwił wznowienie postępowania w takich przypadkach i przyznanie w drodze decyzji uprawnień kombatanckich.    Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r. pojawił się jednak kolejny problem. Otóż zgodnie z art. 129 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ˝świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu (...)˝. Powołując się na ten przepis, Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz organy rentowe stoją na stanowisku, iż świadczenia z tytułu uprawnień kombatanckich przysługują dopiero od momentu zgłoszenia we właściwej instytucji emerytalno-rentowej prawa do ich pobierania. Na mocy art. 21 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego jest to możliwe dopiero po uzyskaniu decyzji kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznaniu uprawnień kombatanckich.    Za całkowicie niedopuszczalną w demokratycznym państwie prawa należy uznać sytuację, w której:    - na podstawie niezgodnego z Konstytucją RP przepisu o blisko 5 lat odwleczona była możliwość uzyskania uprawnień kombatanckich przez osoby, którym one przysługiwały,    - nie jest możliwa wypłata należnych świadczeń za okres, w którym z winy niekonstytucyjnego przepisu osoby te nie mogły uzyskać decyzji o przyznaniu uprawnień kombatanckich.    Dlatego chciałbym zadać Panu Ministrowi następujące pytania:    1. Jaka jest liczba żyjących osób, które złożyły wnioski o nadanie uprawnień kombatanckich po 31 grudnia 1998 r. i uzyskały je dopiero po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r.?    2. Czy w obecnym stanie prawnym istnieją możliwości wypłacenia wyżej wspomnianym osobom świadczeń kombatanckich za okres, w którym nie mogły uzyskać odpowiednich uprawnień z winy niezgodnego z Konstytucją RP art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego?    3. Czy rozwiązanie przedstawionego powyżej problemu wymaga zmian w prawie? Czy Pan Minister zamierza wystąpić z odpowiednią inicjatywą?    4. Na jaką kwotę można by szacować ewentualne wydatki budżetu państwa z tytułu wypłaty zaległych świadczeń dla kombatantów i osób represjonowanych za okres, w którym nie mogli uzyskać swoich uprawnień z uwagi na niekonstytucyjny przepis?    Z wyrazami szacunku    Poseł Dariusz Lipiński    Poznań, dnia 3 kwietnia 2006 r.